Người hùng công nghệ (GD) ~ Luis von Ahn

Khi nói tới người hùng công nghệ, chúng ta hay nghĩ tới những nhân vật đình đám như Bill Gates hay Steve Job. Tuy nhiên, có rất nhiều người hùng công nghệ mà không phải ai cũng quan tâm, đặc biệt là những người có những sản phẩm công nghệ tác động trực tiếp tới giáo dục và tri thức nhân loại.

Một lần ngồi trên chuyến bay từ Nhật Bản qua Hawaii, mình tình cờ xem được một bài nói chuyện TED talk dài hơn chục phút. Diễn giả nói tiếng Tây Ban Nha nhưng may mắn có phụ đề tiếng Anh nên mình cũng kiên nhẫn xem hết và phát hiện ra anh này là người sáng lập ra Duolingo, một nền tảng học ngoại ngữ đang có rất nhiều người học trên thế giới với nhiều ngôn ngữ khác nhau. Đây là một hệ thống học ngoại ngữ miễn phí, gồm cả phiên bản web và ứng dụng cho các thiết bị di động. Các bài học được thiết kế theo các trò chơi để tạo và duy trì hứng thú cho người học. Rất nhiều phần mềm, nền tảng học tập trước đây ban đầu miễn phí, nhưng theo thời gian sẽ thu phí khi thu hút một lượng lớn người dùng, hoặc chèn các quảng cáo để có thu nhập nhằm duy trì hệ thống. Tuy nhiên, Duolingo có một cách làm rất thông minh, một ý tưởng độc đáo được hiện thực hóa bởi sự tham gia của công nghệ máy tính.

Câu chuyện thế này, hàng ngày ở các phòng tập (gym), người ta sản sinh ra rất nhiều năng lượng qua việc sử dụng các thiết bị hỗ trợ. Nếu như chúng ta thu gom năng lượng này và chế xuất ra điện, đem bán thì sẽ thu được nhiều tiền. Tiền thu được nhờ bán điện có thể giúp những người tham gia không phải trả thẻ thành viên ở các CLB thể hình, thẩm mỹ. Tuy nhiên, thực tế thì không phải đơn giản như vậy. Tuy nhiên, ý tưởng này lại là một tiền đề cho những mô hình rất thú vị.

ảnh chụp màn hình TEDxTalks
ảnh chụp màn hình TEDxTalks: Educacion masiva para el futuro | Luis von Ahn | TEDxRiodelaPlata

Chắc hẳn mỗi chúng ta khi dùng internet, đăng ký vào các trang mạng khác nhau đều hay được yêu cầu phải nhập các ký tự rất kỳ cục, kiểu như hình dưới đây. Đây là một trong những kỹ thuật bảo mật nhằm ngăn chặn các robot (botnet) tự động xâm nhập sâu hệ thống có tên CAPTCHA, và sau này là reCAPTCHA.

nguồn: https://irevolution.files.wordpress.com/2013/06/recaptcha_pic.png

Ít ai biết rằng, nhờ việc điền mấy ký tự loằng ngoằng này mà người dùng internet khắp nơi trên thế giới đã giúp số hóa (digitize) rất nhiều cuốn sách cổ để có thể đưa lên Google và hơn 13 triệu bài báo của Thời báo New York từ năm 1851 đến nay. Công việc mà các phần mềm nhận diện ký tự quang học (OCR, optical character recognition) cũng không thể xử lý được. Hãy tính toán xem nếu một người phải làm công việc này (số hóa thủ công) thì không biết trong bao nhiêu năm mới xong.

Ý tưởng và dự án này chính là của anh Luis von Ahn (sinh năm 1979), một doanh nhân người Guatemalan, đồng thời cũng là phó giáo sư khoa khoa học máy tính thuộc trường đại học Carnegie Mellon University. Anh là một người tiên phong của xu hướng sử dụng nguồn lực cộng đồng (crowdsourcing), cũng có nhiều người gọi là điện toán đám đông khi mà mô hình này tận dụng nguồn lực mới, sử dụng ưu thế của đám đông (crowdsourcing) giúp doanh nghiệp khai thác ý tưởng, trí tuệ tiềm ẩn từ đám đông, giúp giảm chi phí và gia tăng giá trị công việc [1] (tương tự như crowdfunding, crowd psychology…).

Quay trở lại Duolingo, Luis von Ahn cũng khai thác nguồn lực tập thể để triển khai hệ thống học ngoại ngữ trực tuyến mà người dùng không những không phải trả phí mà còn tạo ra giá trị. Như anh chia sẻ trong bài nói chuyện, người dùng không chỉ học ngoại ngữ mà còn giúp hoàn thiện các bản dịch mà công ty của anh có thể sử dụng lại và đem bán. (xem bài nói chuyện của Luis bằng tiếng Tây Ban Nha, lưu ý bật phụ đề tiếng Anh bằng nút cc góp dưới bên phải)

Câu hỏi anh đặt ra cho mọi người là chúng ta làm được gì với cách huy động nguồn lực giống như reCATPCHA hoặc Duolingo.

Một bài nói chuyện khác của Luis von Ahn trên TED cũng thu hút hơn lượt triệu người xem, nói rõ hơn về Duolingo.

Picture1

————–

Tại sao mình lại chọn Luis von Ahn để chia sẻ trong bài viết này? Không hẳn phải vì anh nổi tiếng với reCATPCHA hay Doulingo, mà quan trọng hơn cả là một cách tư duy để có thể khai thác hiệu quả những nguồn lực thường ít được để ý đến. Mình có một kinh nghiệm cá nhân khi huy động nguồn lực tập thể theo cách này. Khi còn là sinh viên đi thực tập ở một trường phổ thông, thấy các thầy cô giáo khó khăn trong việc tải các bài giảng PPT trên mạng nên mình đã nảy ra ý tưởng cả đoàn thực tập sinh cùng thực hiện một dự án tổng hợp và hoàn thiện toàn bộ slides các bài học Tiếng Anh 10, Tiếng Anh 11 làm quà tặng cho các thầy cô hướng dẫn vào 2 đĩa CDs. Kết quả sau vài tuần là đoàn đã có một hệ thống vừa chia sẻ được với các thầy cô hướng dẫn, vừa giữ lại làm tư liệu. Có lần mình chia sẻ cho nhiều sinh viên, giáo viên qua việc để lại email ở một phiếu đăng ký. Một ý tưởng khác là yêu cầu sinh viên lớp học phương pháp giảng dạy tiếng Anh tiểu học chia nhau soạn giáo án tất cả các bài học Tiếng Anh 3 theo mô hình backward design, và sản phẩm rất đáng gi nhận.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s